Herkomst en opleiding

Pierre Gérard Nicolas Dessauvagie werd op 10 maart 1831 geboren te Pekalongan als zoon van Hermanus Dessauvagie en Wilhelmina Servatius. Zijn geboorteplaats Pekalongan — een havenstad aan de noordkust van Java — wijst op een familie die al generaties in de kolonie was gevestigd. De familienaam Dessauvagie heeft een Frans-/Waalse vorm, maar een rechtstreekse aansluiting op een Hugenoten-, VOC- of Zuid-Nederlandse stamreeks is vooralsnog niet aangetoond; de oudere generaties van deze Indische tak zijn nog niet sluitend genealogisch onderzocht.

Na zijn schoolopleiding in de kolonie vertrok Dessauvagie naar Nederland voor een academische studie. Op 1 juli 1853 voltooide hij zijn opleiding aan de Koninklijke Academie voor Burgerlijke Ingenieurs (KA) te Delft, de instelling die in die jaren de koloniale bestuursambtenaren en ingenieurs voor Nederlandsch-Indië opleidde.

Loopbaan als controleur (1853–1864)

Op 27 augustus 1853 trad Dessauvagie in dienst bij het Binnenlands Bestuur als ambtenaar tweede klasse. In mei 1855 volgde zijn aanstelling als controleur derde klasse. Zijn eerste plaatsing was als griffier te Manondjaja in de Preanger Regentschappen (1854). Daarna volgden plaatsingen te Semarang (oktober 1857), Kaliwoengoe (1860), Kedoe (14 mei 1860) en Banjoemas (16 augustus 1863). Deze opeenvolgende plaatsingen passen in het gebruikelijke loopbaanpatroon van jonge bestuursambtenaren in het midden van de negentiende eeuw.

Op 9 februari 1864 nam Dessauvagie eervol ontslag uit gouvernementsdienst. Zijn beslissing was geen verrassing: hij had in 1860 te Semarang gehuwd met Ellen Marshall, dochter van de Engelse koopman en ondernemer Francis Ord Marshall, die op dat moment de koffieonderneming Kalimaas exploiteerde. De overstap naar het particuliere bedrijfsleven was daarmee al voor zijn ontslag in voorbereiding.

Koffieplanter op Kalimaas (1864–ca. 1884)

Omstreeks 1864 nam Dessauvagie het huurrecht op de koffieonderneming Kalimaas over van zijn schoonvader. Kalimaas was gelegen in het district Bodja van de residentie Semarang, op gronden die van het gouvernement werden gehuurd. De onderneming omvatte circa 1.000 bouw (ruim 700 hectare) beplant met koffiebomen. Zijn zoon Guillaume Gérard werd omstreeks 1867 ter plekke geboren, wat aantoont dat het gezin daadwerkelijk op Kalimaas verbleef.

In november 1871 trad Dessauvagie bovendien op als administrateur van de onderneming Kliewat Soengie (ook gespeld als Kliwat Soengi; 500 bouws). De precieze spelling en de bronverwijzing behoeven nog verificatie; een onafhankelijke bevestiging in de almanakken of adresboeken is gewenst.

Zijn Europese relaties onderhield hij door een reis naar Nederland: op 8 april 1882 vertrok hij; op 23 september 1882 keerde hij terug naar Java. Op 24 mei 1884 participeerde hij in de nieuw opgerichte Kalimaas Cultuur-Maatschappij met twaalf aandelen, tezamen nominaal f 30.000,—; de exacte formulering van akte en aandelenwaarde dienen nog te worden geverifieerd. Zijn financiële binding aan de onderneming kreeg hiermee officieel een vennootschapsrechtelijke vorm.

Latere jaren en overlijden

In de jaren na 1884 zijn de sporen van Dessauvagie schaarser. Op 30 mei 1901 — kort na het overlijden van zijn echtgenote Ellen op 7 april 1901 — verleende hij een generale volmacht aan L. van Haften, vermoedelijk om zijn zakelijke belangen te laten behartigen in verband met gezondheidsproblemen of hoge leeftijd. Pierre Gérard Nicolas Dessauvagie overleed op 1 augustus 1908 te Bodja, 77 jaar oud.

Stamvader van de tak Dessauvagie

Door zijn huwelijk met Ellen Marshall — dochter van Francis Ord Marshall en Teh Ing Nio — verbond Dessauvagie zijn familienaam aan de uitgebreide Marshall-stamboom. De twaalf kinderen die hij en Ellen kregen, vormen de basis van de tak Dessauvagie in het BWNI. MtDNA-onderzoek bij nakomelingen in zuiver vrouwelijke lijn van Teh Ing Nio wijst op haplogroep B4c1b2a2, een Oost-Aziatische lijn. Dit ondersteunt de matrilineaire Marshall–Teh Ing Nio-herkomstlijn, maar moet terughoudend worden geïnterpreteerd; het vormt geen zelfstandig bewijs voor een precieze etnische of geografische herkomst (R.S. Ravestijn, 2025; ongepubliceerd). Nakomelingen met de naam Dessauvagie leven in Nederland en Indonesië tot in de 21e eeuw.