English summary ▼
Hermanus Holtz (Amsterdam, 31 March 1833 - Alkmaar, 21 February 1892) was a Dutch colonial civil servant in the Binnenlands Bestuur (Interior Administration) of Netherlands East Indies. Entering service in 1860, he was appointed assistant resident of Sandjai in the Eastern Districts of Celebes from 1866 to 1877, where he also served as auctioneer (vendumeester). With the indigenous woman Kamira he had two acknowledged Indo-European children, including Petronelle Adelheide Holtz, who married the colonial administrator Johan Conrad van Hasselt. His subsequent marriage in 1865 to Elise Schieke produced further legitimate children. Holtz exemplifies the parallel European and Indo-European family structures common in nineteenth-century colonial administration on Celebes.
Hermanus Holtz
Genealogische gegevens
geb. Amsterdam 31 maart 1833
(zn. van Hindrik Coenraad Holtz, directeur der gasfabriek te Alkmaar, en Geertruij Pieternella van Sëenus),
BB-ambtenaar Nederlandsch-Indië 1860–,
overl. Alkmaar 21 febr. 1892;
tr. ‘s-Gravenhage 21 juni 1865
Elise Frederika Auguste Schieke,
geb. ‘s-Gravenhage 29 mei 1841,
overl. Alkmaar 25 juli 1898,
dr. van Andries Schieke en Quirine Louise Bernardine van Rappard.
Ambtenaar binnenlands bestuur 1860–; assistent-resident van Sandjai (Oosterdistricten, Celebes en Onderhorigheden), tevens vendumeester aldaar 1866–1877.
1.
Petronelle Adelheide Holtz,
geb. Bima (Celebes en Onderhorigheden) 3 april 1858,
overl. Ginneken en Bavel 1 maart 1925;
tr. Balangnipa (Celebes en Onderhorigheden) 22 febr. 1876
Johan Conrad van Hasselt,
geb. Groningen 31 dec. 1849, BB-ambtenaar,
assistent-resident van Sintang (Westerafdeling van Borneo) 1891–1892,
assistent-resident ter beschikking resident Oostkust van Sumatra 1892–1895,
assistent-resident van Banda (Amboina), tevens algemeen ontvanger aldaar 1896–1902,
overl. Ginneken en Bavel 9 sept. 1924,
zn. van Nicolaas van Hasselt en Johanna Hendrika Wichers.
2.
Frederik Hendrik Holtz
— zie generatie II hieronder.
3.
Herman Holtz,
geb. Bonthain (Zuiderdistricten, Celebes en Onderhorigheden) 26 maart 1866 / Balangnipa 27 maart 1866,
overl. Balangnipa 20 aug. 1866.
4.
Georgine Louise Bernardine Holtz,
geb. Balangnipa 2 april 1867,
overl. ‘s-Gravenhage 28 febr. 1918;
tr. Alkmaar 6 aug. 1891
Jan Over,
geb. Oude Niedorp 15 aug. 1862,
officier van gezondheid 1e klasse O.I.L. 1899–1908,
overl. ‘s-Gravenhage 21 april 1931,
zn. van Jan Abramszoon Over en Aagje Bos.
5.
Hermine Elize Holtz,
geb. Balangnipa 19 okt. 1869,
overl. Hilversum 20 sept. 1910;
tr. Amsterdam 15 dec. 1898
Hendrik Salm,
geb. Amsterdam 25 febr. 1872, assuradeur,
overl. Hilversum 1 okt. 1949,
zn. van Hendrik Salm en Elisabeth Christina Zijtsema.
6.
Andries Hendrik Holtz,
geb. Balangnipa 4 juni 1871,
stuurman gouvernementsmarine 1890–,
derde stuurman s.s. “Zeemeeuw” 1890,
tweede stuurman s.s. “Arend” 1891–†,
overl. 1 maart 1893 (ingeschreven Amboina).
geb. Bima (Celebes en Onderhorigheden) 24 nov. 1862,
agent Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM), wonende te Banda (Neira) 1899–1913,
employé, wonende te Soerabaja 1916–1925,
gepensioneerd employé aldaar 1929–1938,
overl. Malang 29 dec. 1938;
tr. Banda Neira (Amboina) 25 okt. 1889
Ida van der Sluijs,
geb. Groot Banda 5 maart 1867,
overl. Malang 3 okt. 1929,
dr. van Willem van der Sluijs en Ida Magdalena Vrijmoed.
1.
Herman Willem Holtz,
geb. Banda Neira (Amboina) 22 juni 1890,
technisch tekenaar 1e klasse staatsspoorwegen 1916–, gepensioneerd 1935,
overl. Malang 30 nov. 1938;
tr. inlandse vrouw Rohaya.
Geen kinderen bekend.
2.
Ida Elise Holtz
(ook: Elise Ida),
geb. Banda Neira 15 mei 1891,
overl. Baarn 4 maart 1971.
Ongehuwd.
3.
Henri Frits Holtz,
geb. Banda Neira 14 maart 1893,
machinist gouvernementsmarine 1915–,
derde machinist s.s. “Zwaluw” 1915–,
tweede machinist suikeronderneming Langsee bij Pati (Semarang) 1919–(1930),
overl. Semarang 6 sept. 1945 (rust in onbekend graf);
tr. Malang 14 april 1923
Hestrina Elisabeth van den Nieuwendijk / Mente,
geb. Blora (Rembang) 29 april 1897,
overl. Oldenzaal 12 juni 1966.
Geen kinderen bekend.
4.
Petronella Emma Marie Eleonora Holtz,
geb. Banda Neira 7 sept. 1894,
overl. Banda Neira 17 nov. 1894.
Afkomst en jeugd in Amsterdam
Hermanus Holtz werd op 31 maart 1833 in Amsterdam geboren als zoon van Hindrik Coenraad Holtz en Geertruij Pieternella van Sëenus. Zijn vader was directeur van de gasfabriek te Alkmaar, zodat het gezin in bescheiden burgerlijke omstandigheden opgroeide. Over zijn scholing zijn geen nadere gegevens bekend; vermoedelijk maakte hij gebruik van de gangbare weg voor aspirant-ambtenaren van het Binnenlands Bestuur en bereidde hij zich voor op de bestuursloopbaan in Indië. In 1860 trad hij toe tot het corps van de ambtenaren BB van Nederlandsch-Indië.
Loopbaan op Celebes (1860–1877)
Vóór zijn terugkeer naar Nederland in verband met zijn huwelijk verbleef Holtz al geruime tijd in de residentie Celebes en Onderhorigheden. Uit zijn omgang met de inlandse vrouw Kamira werden twee kinderen erkend: dochter Petronelle Adelheide, geboren te Bima op 3 april 1858, en een jaar later geboren zoon Frederik Hendrik (24 november 1862, eveneens te Bima). Op 21 juni 1865 huwde Holtz te ‘s-Gravenhage de Haagse Elise Frederika Auguste Schieke, dochter van Andries Schieke en Quirine Louise Bernardine van Rappard. Kort na het huwelijk keerde het echtpaar naar Indië terug.
In 1866 werd Holtz aangesteld als assistent-resident van Sandjai in de Oosterdistricten van Celebes en Onderhorigheden. In die positie was hij tevens aangesteld als vendumeester, verantwoordelijk voor de openbare verkopingen in zijn ambtsgebied — een gebruikelijke nevenfunctie bij kleinere bestuursposten. Sandjai was een afgelegen post op het schiereiland van Celebes, ver van de grote handelscentra. Holtz bekleedde deze functie tot 1877. De vier wettige kinderen die hij in deze periode verwekte werden alle te Balangnipa geboren, de zetel van de Oosterdistricten. Van zijn jongste zoon Herman leefde slechts enkele maanden; Andries Hendrik, stuurman bij de gouvernementsmarine, overleed in 1893 op jonge leeftijd. De twee dochters, Georgine Louise Bernardine en Hermine Elize, vonden na hun terugkeer in Nederland hun weg in de Nederlandse samenleving.
Terugkeer naar Nederland en overlijden
Na het einde van zijn Indische dienstverband keerde Hermanus Holtz met zijn gezin naar Nederland terug. Hij vestigde zich te Alkmaar, de stad die ook al in de familiegeschiedenis van zijn vader een rol had gespeeld. Op 21 februari 1892 overleed hij aldaar, 58 jaar oud. Zijn weduwe Elise Frederika Auguste overleefde hem zes jaar en stierf eveneens te Alkmaar op 25 juli 1898. De erkende dochter Petronelle Adelheide had al in 1876 te Balangnipa het huwelijk gesloten met de BB-ambtenaar Johan Conrad van Hasselt, met wie zij een lange koloniale loopbaan deelde.
Zijn zoon Frederik Hendrik Holtz op de Banda-eilanden
De erkende zoon Frederik Hendrik Holtz (geb. Bima 24 november 1862) bouwde zijn loopbaan op als agent van de Koninklijke Paketvaart Maatschappij (KPM) op de Banda-eilanden. Van 1899 tot 1913 was hij als agent werkzaam te Banda Neira, het centrum van de historische notenmuskaatnijverheid op de Banda-archipel. Op 25 oktober 1889 huwde hij aldaar Ida van der Sluijs, geboren op Groot Banda en dochter van Willem van der Sluijs en Ida Magdalena Vrijmoed. Uit dit huwelijk werden vier kinderen geboren, van wie de jongste dochter Petronella Emma Marie Eleonora al na tien weken overleed. Na zijn KPM-loopbaan vestigde Frederik Hendrik zich als gepensioneerd employé te Soerabaja, waar hij tot zijn overlijden te Malang op 29 december 1938 verbleef. Van zijn drie kinderen die volwassen werden, overleed zijn oudste zoon Herman Willem enkele weken na hem; Henri Frits overleefde de Japanse bezetting niet en stierf te Semarang op 6 september 1945.
Bronnen en literatuur
- Roel de Neve, ‘Hermanus Holtz uit Amsterdam en zijn nakomelingen’, SIGE-Magazine 2022, pp. 12–21.
- Stamboekinschrijving H. Holtz, Burgerlijke ambtenaren, inv.nr. 906, fol. 314 (scan 161).
- BS Alkmaar, Overlijdensregister 1892, aktenr. 85.
- Regerings-Almanak voor Nederlandsch-Indië, deel II (diverse jaargangen 1866–1877, functievermeldingen assistent-resident Sandjai).
- Adresboek van Nederlandsch-Indië, diverse jaargangen 1899–1938 (vermeldingen F.H. Holtz, KPM-agent Banda).
- Stamboekinschrijving A.H. Holtz, Burgerlijke ambtenaren, inv.nr. 950, nr. 39.
- Stamboekinschrijving H.F. Holtz, Burgerlijke ambtenaren, inv.nr. 950, nr. 381.
Auteur: Roel de Neve. © BWNI. In bronvermeldingen aan te halen als: De Neve, Roel, ‘Biografisch Woordenboek van Nederlandsch-Indië’, indischgenealogischerfgoed.nl/bwni/holtz-hermanus/
Dit onderzoek is gratis dankzij uw steun
Het BWNI bestaat alleen dankzij vrijwilligers en donateurs. Elke bijdrage helpt dit erfgoed levend te houden.