Afkomst en intrede in het Binnenlands Bestuur

Johan Conrad van Hasselt werd op 31 december 1849 geboren te Groningen als zoon van Nicolaas van Hasselt en Johanna Hendrika Wichers. Over zijn jeugd en opleiding in Nederland zijn weinig bijzonderheden bekend. In 1874 trad hij in dienst bij het Binnenlands Bestuur van Nederlandsch-Indië en vertrok naar de kolonie. Het Binnenlands Bestuur (BB) vormde de ruggengraat van het Nederlandse koloniale bestuur en was verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van de bevolking, de inning van belastingen en het handhaven van orde en rust in de gewesten.

In 1876 huwde Van Hasselt te Balangnipa op Celebes met Petronelle Adelheide Holtz. Zijn schoonvader was de BB-ambtenaar Hermanus Holtz, afkomstig uit Amsterdam, die op Celebes een loopbaan had gemaakt en onder meer assistent-resident van Sandjai (Oosterdistricten, Celebes en Onderhorigheden) was geweest. Petronelle was een erkende buitenechtelijke dochter van Holtz uit de inlandse vrouw Kamira, geboren te Bima op 3 april 1858. Via de erkenning door haar vader had zij juridisch de status van een wettig kind verkregen. De huwelijkssluiting te Balangnipa, een bestuurspost aan de zuidwestkust van Celebes, plaatst Van Hasselt in zijn vroege loopbaan op het eiland Celebes.

Vroege loopbaan op Celebes en de weg naar Borneo

De eerste twee decennia van Van Hasselts loopbaan zijn uit de beschikbare bronnen slechts fragmentarisch te reconstrueren. Zijn stamboekinschrijving bij de Burgerlijke ambtenaren (inv.nr. 912) bevestigt zijn indiensttreding in 1874 en geeft zijn latere functies als assistent-resident. Vermoedelijk bekleedde hij in de jaren zeventig en tachtig lagere bestuursposities, verspreid over de buitengewesten, alvorens hij in aanmerking kwam voor een assistent-residentschap. De Regerings-Almanak voor Nederlandsch-Indië bevestigt zijn aanwezigheid in de kolonie gedurende deze jaren.

In 1891 werd Van Hasselt benoemd tot assistent-resident van Sintang, gelegen in de Westerafdeling van Borneo. Sintang was een afgelegen bestuurspost diep in het binnenland van West-Borneo, aan de samenvloeiing van de Kapuas en de Melawi. Het ressort stond bekend om zijn moeilijk begaanbaar terrein en de grote diversiteit aan inlandse bevolkingsgroepen, waaronder Dajaks. Voor een BB-ambtenaar betekende een aanstelling in de Westerafdeling doorgaans werk onder sobere omstandigheden, ver van de grote bestuurscentra. Van Hasselt diende er tot 1892.

Ter beschikking van de resident der Oostkust van Sumatra (1892–1895)

Na zijn vertrek uit Sintang werd Van Hasselt van 1892 tot 1895 aangesteld als assistent-resident ter beschikking van de resident van de Oostkust van Sumatra. Een dergelijke aanstelling ‘ter beschikking’ hield in dat de betrokken ambtenaar als een soort van reserve of beschikbaarstelling fungeerde ten behoeve van de resident van het gewest, zonder een vaste standplaats of een eigen omschreven bestuursgebied. Dit was niet ongebruikelijk voor BB-ambtenaren die in afwachting waren van een definitieve plaatsing of die tijdelijk bijsprongen bij administratieve werkzaamheden op het residentiekantoor.

De Oostkust van Sumatra was in de jaren negentig van de negentiende eeuw een van de economisch meest dynamische gewesten van Nederlandsch-Indië. De tabakscultuur bloeide er als gevolg van de Deli-tabak, die op de Europese markten hoge prijzen behaalda. De Deli Maatschappij en talloze andere ondernemingen hadden er grote plantages ingericht, waarvoor koeliecontracten uit China en Java werden afgesloten. Het koloniale bestuur had hier een zware taak bij de handhaving van orde en de controle op de naleving van de koeliecontracten. De drie jaar die Van Hasselt hier doorbracht gaven hem vermoedelijk een breed inzicht in de bestuurlijke uitdagingen van een snel veranderend gewest.

Assistent-resident en algemeen ontvanger te Banda (1896–1902)

In 1896 volgde de benoeming tot assistent-resident van Banda, ressorterend onder de residentie Amboina. De Banda-eilanden, in de Banda Zee gelegen, hadden een bijzondere historische positie als het vroegere hart van de specerijenhandel. De nootmuskaat, waarvoor Banda wereldwijd bekend stond, was in de loop van de negentiende eeuw een minder dominante economische factor geworden, maar de eilanden behielden hun bestuurlijke importantie als afzonderlijk ressort. Van Hasselt bekleedde hier tevens de functie van algemeen ontvanger, wat inhield dat hij verantwoordelijk was voor de inning van belastingen en andere gouvernementsinkomen in het ressort. Dit was een combinatiefunctie die in kleinere bestuursposten niet ongebruikelijk was.

De Regerings-Almanak van 1895 bevestigt Van Hasselts plaatsing in de regio, terwijl de almanak van 1902 zijn positie te Banda gedocumenteerd laat zien. Zijn verblijf op Banda duurde tot 1902, waarna hij met pensionering of eervol ontslag terugkeerde naar Nederland. Zijn echtgenote Petronelle Adelheide vergezelde hem vermoedelijk op de terugreis naar het vaderland, nadat zij tezamen ruim vijfentwintig jaar in de buitengewesten van Indië hadden doorgebracht.

Terugkeer naar Nederland en overlijden

Na hun vertrek uit Nederlandsch-Indië vestigde het echtpaar Van Hasselt-Holtz zich in Ginneken en Bavel, een gemeente in Noord-Brabant ten zuiden van Breda. Johan Conrad van Hasselt overleed aldaar op 9 september 1924, op vierenzeventigjarige leeftijd. Zijn echtgenote Petronelle Adelheide Holtz, de erkende dochter van de BB-ambtenaar Hermanus Holtz en de inlandse vrouw Kamira, overleefde hem slechts weinige maanden en overleed op 1 maart 1925, eveneens te Ginneken en Bavel. Beide overlijdens zijn ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand van die gemeente.