English summary ▼
Willem Brandt, born Willem Simon Brand Klooster (Groningen, 6 September 1905 – The Hague, 29 April 1981), was a Dutch journalist and poet of the Indies diaspora. After working as a journalist in the Netherlands he emigrated in 1927 to Medan on Sumatra's east coast, where he rose to editor-in-chief of the Deli Courant, one of the leading Dutch-language newspapers in the outer territories. Interned in Japanese camps from 1942 to 1945, he survived to make wartime captivity and the loss of colonial Indies the central themes of his postwar poetry, in collections such as Tropen (1947) and De Gele Zon. Repatriated to The Hague, he became a defining literary voice of the Indies Dutch community in exile.
Willem Brandt (Willem Simon Brand Klooster)
geb. Groningen 6 september 1905 — overl. ‘s-Gravenhage 29 april 1981
Hoofdredacteur Deli Courant · Jappenkamp-overlevende · dichter Indische diaspora
Genealogische gegevens
Geboortenaam: Willem Simon Brand Klooster
Vader: volledige naam en levensdata in onderzoek (familielijn Klooster-Groningen)
Moeder: volledige naam en levensdata in onderzoek
Huwelijk
gehuwd; volledige naam en levensdata van echtgenote in onderzoek
Kinderen
Volledige nakomelingenreeks via FamilySearch en CBG-stamboeken
Pseudoniem
Schreef onder de naam Willem Brandt (een vereenvoudigde, journalistieke versie van zijn doopnaam Brand Klooster)
Groninger jeugd en vertrek naar Sumatra
Willem Simon Brand Klooster werd op 6 september 1905 geboren te Groningen. Na enige jaren als journalist in Nederland vertrok hij in 1927 naar Nederlands-Indië, waar hij zich vestigde te Medan op Sumatra’s Oostkust. Daar werkte hij voor de Deli Courant en groeide uit tot hoofdredacteur van een van de toonaangevende Nederlandstalige dagbladen in de buitengewesten. Onder zijn redactie volgde de krant nauwgezet het sociaal-economische leven van de Deli-tabakscultuur en de bredere Indische gemeenschap op Sumatra.1
Internering in Japanse kampen
Bij de Japanse inval in maart 1942 werd Brandt — samen met de Europese mannen van Medan en omstreken — geïnterneerd in een reeks Jappenkampen. Hij overleefde de internering, een ervaring die het centrale onderwerp werd van zijn naoorlogse poëzie. Bundels als Tropen (1947), De Gele Zon en Onder de zwartzonnige hemel verbeeldden in compacte, vaak ritmisch strakke verzen de gemoedstoestand van de overlevenden, het gemis van het verloren Indië, en de moeilijkheid om in Nederland aan een nieuw bestaan te beginnen.2
Naoorlogse schrijverschap
Na de bevrijding en repatriëring vestigde Brandt zich in ‘s-Gravenhage. Hij combineerde zijn journalistiek werk — onder meer voor Het Vaderland en de Indische pers in ballingschap — met een gestaag groeiend literair oeuvre. Naast poëzie publiceerde hij romans waarin het Sumatra-leven van voor 1942 een nostalgische en tegelijk kritische rol kreeg, en hij vertaalde Maleise en Indonesische pantoens en sjairs in toegankelijk Nederlands. Zijn werk verscheen bij De Bezige Bij, Querido en in de jaren zeventig in heruitgaven van uitgeverij Tong Tong, dat in de Indische gemeenschap een belangrijke functie vervulde.
Brandt overleed op 29 april 1981 te ‘s-Gravenhage. Zijn werk wordt sindsdien gerekend tot de centrale stem van wat literatuur-historisch de Indische diaspora-poëzie wordt genoemd, in één adem genoemd met dichters als Bert Voeten, Hans Warren en Tjalie Robinson. Voor het BWNI is hij van bijzonder belang omdat zijn werk de Indo-Europese kampervaringen en het na-Indische bestaan in Nederland in een literair toegankelijke vorm heeft vastgelegd, een primaire bron voor onderzoek naar de identiteitsvorming van de Indische gemeenschap na 1950.
Bronnen en literatuur
Verwijzingen in de tekst zoals 1 verwijzen naar onderstaande genummerde bronnen.
- ‘Willem Brandt’, Wikipedia (Nederlandstalig) — nl.wikipedia.org →
- W. Brandt, Tropen, Utrecht: De Bezige Bij, 1947; en Verzamelde gedichten, ‘s-Gravenhage: Bert Bakker, 1976.
- P. van Zonneveld, De Indische Letteren in een postkoloniaal perspectief, Leiden: Brill, 2002 (besprekingen Brandt-poëzie); en E. Bogaerts in Indische Letteren jaargangen 1990-2000.
- Wikidata, entiteit Q2102951 — wikidata.org →
- Letterkundig Museum Den Haag, archief Willem Brandt; correspondentie met Tjalie Robinson en de redactie Tong Tong.
- Delpher krantenarchief: Deli Courant 1927-1942 voor Brandts redactionele werk en hoofdartikelen — delpher.nl → (zoekterm in Delpher krantenarchief)