Van der Waag (Schornack van der Waag)
Inleiding
Bij Gouvernementsbesluit van 2 juli 1906, nr. 37 werd aan Alphons Frans Erland van der Waag, vergunning verleend om voor zijn geslachtsnaam die van Schornack te voegen en zich voortaan te noemen en te schrijven Schornack van der Waag. De begunstigde was geboren te Koetoardjo (Bagelen) op 17 september 1879 en was ten tijde van het hiervoor genoemde besluit opziener bij het boswezen op Java en Madoera. De naam Schornack was die van zijn grootmoeder aan vaderskant Clara Schornack (1837–1923). Het verzoek om zijn familienaam te mogen wijzigen, deed hij te Penoenggalan (Kedoe) op 8 juni 1906. Hiervan werd kennisgegeven in de Nederlandse Staatscourant van 31 maart 1905 (nummer 77).

De reden voor het verzoek was waarschijnlijk het uitsterven van de familie Schornack in de mannelijke lijn. De voor zover bekend laatste mannelijke telg van deze familie, Johan Godlieb Schornack, overleed te Semarang op 8 december 1893. De laatste van de familie, Rosa Verhelst, geboren Schornack, sloot haar ogen voor eeuwig te Salatiga (Semarang) op 3 januari 1906.

De Indische Schornacks stamden vermoedelijk af van Christian Godlieb Schornach of Schornack, die in april 1776 als soldaat in V.O.C.-dienst te Batavia arriveerde. Hij was afkomstig uit Elsterwerda in Saksen, thans gelegen in de deelstaat Brandenburg, Landkreis Elbe-Elster en ging met pensioen als eerste luitenant. Daarna woonde hij te Japara, waar hij op 22 april 1820 overleed. De familie Van der Waag stamde af van een zekere Albertus van der Waag die te Semarang op 11 januari 1836 overleed. Blijkens zijn overlijdensbericht was hij onderwijzer in het rooms-katholieke weeshuis van Semarang. Over zijn geboorte en ouders werd vooralsnog niets gevonden.

De familie Schornack van der Waag bloeit in de mannelijke lijn en telt via de vrouwelijke lijn nazaten in de families Haasbroek, Hoedt, Van Horn, March en Teuscher.
Genealogie
I. Albertus van der Waag, geb. ….., onderwijzer in het rooms-katholieke weeshuis te Semarang,1 overl. Semarang 11 jan. 1836,2 tr. Semarang 19 okt. 1831 Maria Elisabeth van der Eem, geb. ….. april 1815, overl. Semarang 21 jan. 1852,3 dr. van ….., zij hertr. Semarang 14 nov. 18404 Jules Octave Boulet.5
Uit dit huwelijk (o.a.):
1. Frans Ferdinand Wilhelm, volgt II.
2. Albertus van der Waag, geb. Semarang 8 sept. 1836, overl. Semarang 19 juni 1837.
II. Frans Ferdinand Wilhelm van der Waag, geb. Semarang 14 juli 1834, ambtenaar, laatstelijk opziener bij de zoutaanmaak te Partadessi (Rembang), overl. Pelantoengan (Semarang) 26 jan. 1872,6 tr. Semarang 31 juli 18557 Clara Schornack, geb. [Semarang] 29 jan. 1837 en aangeg. en erk. ald. tussen verm. omstr. 30 juli en verm. omstr. 4 aug. 1844,8 woonde als weduwe te Klaten (Soerakarta) (1899), overl. Batavia 30 mei 1923,9 waarschijnlijk dr. van een inlandse vrouw en vermoedelijk erkend door Johan Christoffel Schornack (1783–1855).
Uit dit huwelijk:
1. Frans Albert Hendrik, volgt III.
2. Clara Maria Sophia van der Waag, geb. Tegal 27 mei 1857, overl. Batavia 7 sept. 1857.
3. Albert Wilhelm van der Waag, geb. Padang (Sumatra’s Westkust) 22 juli 1858, overl. …..17
4. Clara Maria Sophia van der Waag, geb. Padang 15 dec. 1859, overl. Batavia 13 aug. 1944,18 tr. Semarang 17 aug. 187819 Ferdinand Edemond Charles Henri van Horn, geb. Siboga (Tapanoeli) 4 febr. 1854, ambtenaar bij de post- en telegraafdienst, laatstelijk kantoorchef 2e klasse, overl. Batavia 31 dec. 1930,20 zn. van Wilhelm Theodoor van Horn en inlandse vrouw Saidan.21

III. Frans Albert Hendrik van der Waag, geb. Tegal 11 jan. 1856, ambtenaar, laatstelijk commies op het residentiekantoor te Banjoemas, overl. Semarang 26 maart 1921,23 tr. 1e Semarang 13 juli 1878 Maria Catharina Sophia Bovij, geb. Semarang 18 mei 1857, overl. Tjilatjap (Banjoemas) 2 okt. 1892, dr. van Jean André Bovij en Christina Johanna Effer;24 tr. 2e Tjilatjap 12 aug. 189625 Nelij Henriette de Lijon/de Lyon, geb. Semarang 3 juni 1866 en erk. ald. verm. omstr. mei 1868,26 overl. Banjoemas 6 dec. 1903, dr. van Jan Baptist (lees: Jean Baptiste) de Lijon en Javaanse vrouw Mina;27 tr. 3e Banjoemas 26 sept. 190428 Jeanette Caroline Tervoort, geb. Semarang 9 mei 1862,29 overl. Semarang 27 mei 1933,30 dr. van Ferdinand Carolus Tervoort en Clarissa Henrica van Raadshooven en wed. van Gerrit Hendrik Spiekerman van Weezelenburg.
Uit het eerste huwelijk:
1. Alphons Frans Erland, volgt IV.
2. Levenloos kind, geb. Karanganjer (Bagelen) 22 mei 1883.
3. Henriette Sophie Louise van der Waag, geb. Tjilatjap (Banjoemas) 13 juli 1887, overl. Tjilatjap 17 juli 1887.
4. Dochter, geb. Djokjakarta 9 april 1890.32
Uit het tweede huwelijk:
5. Levenloze zoon, geb. Banjoemas 22 okt. 1897.
6. Henriette Francina Albertine van der Waag, geb. Tjilatjap (Banjoemas) 27 mei 1899,33 komende van Batavia ingeschr. te Noordwijk 1 april 1947, overl. Kloosterburen (thans gem. Het Hogeland) 4 nov. 1987, tr. Semarang 4 jan. 192234 Dirk Johannes Haasbroek, geb. Katwijk 14 aug. 1894,35 kanonnier bij de vestingartillerie O.I.L., daarna employé in de kledingbranche en de suikercultuur, overl. Groningen 1 maart 1973,36 zn. van Willem Hendrik Haasbroek en Geertrui Bekooij.
7. Louise Nelly Clara van der Waag, geb. Banjoemas 26 mei 1900,39 komende uit Indonesië ingeschr. te Amsterdam 13 febr. 1951, overl. Leidschendam 11 sept. 1975, tr. 1e Semarang 6 juni 192140 (echtsch. ingeschr. ald. 23 sept. 1940)41 Theodoor Willem March, geb. Pentjangaan (Japara) 3 juni 1896 en aangeg. en erk. Japara tussen verm. omstr. 13 juni en verm. omstr. 25 aug. 1896,42 ex-monteur bij de Post-, Telegraaf- en Telefoondienst, wonende te Batavia (1938) en Bandoeng (1941),43 overl. ….., zn. van Frederik Adolf March en inlandse vrouw Sakinah;44 tr. 2e Batavia 23 juli 1941 Hendrik Willem van Doorn, geb. Garoet (Preanger Regentschappen) 5 febr. 1902, werktuigkundige (1938) en hoofdwerktuigkundige (1941) bij de Koninklijke Paketvaart Maatschappij, wonende te Batavia (1938, 1941),45 komende vandaar ingeschr. te Amsterdam 18 juni 1947, ald. uitgeschr. naar Batavia 12 juli 1948, komende vandaar ingeschr. te Amsterdam 13 febr. 1951, overl. Leidschendam 16 nov. 1978, zn. van Jan van Doorn en Carolina Frederika Meijer en gesch. echtg. van Petronella Honing.46

8. Francine Adolphine Rosaline van der Waag, geb. Banjoemas 23 mei 1901,47 overl. Banjoemas 19 nov. 1901.
IV. Alphons Frans Erland (van der Waag, bij Gouvernementsbesluit van 2 juli 1906, nr. 37 gewijzigd in) Schornack van der Waag, geb. Koetoardjo (Bagelen) 17 sept. 1879,48 opziener bij het boswezen op Java en Madoera, overl. Batavia 20 febr. 1936,49 tr. Soerabaja 18 dec. 1902 Rachel Josephine Christina Claus, geb. Soerabaja 6 april 1883, overl. ’s-Gravenhage 3 okt. 1955,50 dr. van Johannes Claus en Martha Naatje Seket.51

Uit dit huwelijk:
1. Frans Jozef Marie van der Waag, geb. Soerabaja 25 okt. 1903, overl. Ngawi (Madioen) 2 jan. 1904.
2. Erland (van der Waag, bij Gouvernementsbesluit van 2 juli 1906, nr. 37 gewijzigd in) Schornack van der Waag, geb. Soerabaja 21 nov. 1904, stads- en sportredacteur bij De Preangerbode, ten tijde van de Japanse aanval op Java gemobiliseerd als landstormsoldaat 2e klasse der infanterie (stamboeknr. 87104) bij de IIe landstormafdeling te Bandoeng, krijgsgevangen 8 maart 1942, eerste redacteur bij De Preangerbode, komende uit Indonesië met zijn echtgenote ingeschr. te Soest 31 okt. 1958, journalist, corrector, overl. Ede 20 maart 1987, tr. Bandoeng 14 juni 1938 Fernandine Wilhelmine Hoedt, geb. Soerabaja 8 juni 1907, overl. Ede 5 juli 1982, dr. van Coenraad Ferdinand Hoedt en Johanna Wilhelmina Gill.53 Dit huwelijk bleef kinderloos.

3. Alphonsine Josephine (Josie) (van der Waag, bij Gouvernementsbesluit van 2 juli 1906, nr. 37 gewijzigd in) Schornack van der Waag, geb. Soerabaja 16 dec. 1905, overl. ….. 28 aug. 1989 en begr. Forest Lawn Memorial Park, Glendale, Los Angeles County, Californië, U.S.A.,54 tr. Batavia 19 juli 192855 Richard Heinrich Reinhold Teuscher, geb. Bandoeng 2 sept. 1904, employé bij oliemaatschappij Socony-Vacuum Corporation, wonende te Batavia-Weltevreden (1927, 1929–1930, 1932, 1934), employé bij de firma G. Kolff & Co., boekhandelaren en drukkers te Batavia, Soerabaja, Malang, Cheribon, Djokja en Solo, wonende te Batavia (1938, 1941),56 ten tijde van de Japanse aanval op Java gemobiliseerd als landstormsoldaat 2e klasse der infanterie bij de Ie landstormafdeling te Batavia (stamboeknr. 108904), krijgsgevangen 8 maart 1942, overl. Manilla (Philippijnen), 313th General Hospital US Army 15 okt. 1945 en herbegr. Nederlands ereveld Menteng Pulo te Batavia (nu Jakarta) 5 april 1948, zn. van Reinhold Hugo Teuscher en Eernestine Jacquet.57
4. Leonie Beata Schornack van der Waag, geb. Keboemen (Kedoe) 24 febr. 1907, tijdelijk onderwijzeres 3e klasse aan de Hollands-Chinese school nr. 2 te Buitenzorg 1928, wegens overgang naar het bijzonder onderwijs eervol ontslag uit genoemde betrekking 1929, repatrieerde met haar gezin vanuit Tandjong Priok a/b m.s. “Boissevain” 4 mei 1946, aankomst te Amsterdam 30 mei 1946,58 overl. Amstelveen 18 dec. 2002, tr. Batavia 27 sept. 1938 Derk Hendriks, geb. Nijmegen 31 okt. 1912, tweede werktuigkundige bij de Koninklijk Paketvaart Maatschappij, overl. Amsterdam 10 mei 1991, zn. van Derk Hendriks en Derkje Kwant.59

5. Johannes Albert Siegfried Schornack van der Waag, geb. Keboemen (Kedoe) 6 maart 1908, ambtenaar bij dienst der in- en uitvoerrechten en accijnzen, laatstelijk verificateur te Batavia, repatrieerde met zijn gezin vanuit Tandjong Priok a/b m.s. “Oranje” 9 febr. 1948, aankomst te Amsterdam 3 maart 1948,60 keerde alleen naar Nederlandsch-Indië terug, repatrieerde vanuit Tandjong Priok a/b s.s. “Ormonde” 30 aug. 1950, aankomst te Rotterdam 24 sept. 1950,61 woonde (laatstelijk?) te Gardena, Los Angeles, California, U.S.A.,62 overl. ….. 7 dec. 1988, tr. Makasser (Celebes en Onderhorigheden) 17 dec. 1936 Anna Augustina de Grave, geb. Makasser 13 aug. 1916,63 overl. ….., dr. van …..

6. Henri Louis Frederik Schornack van der Waag, geb. Keboemen 6 aug. 1909, militie-korporaal-machinist bij de Koninklijke Marine, vermist sinds 8 maart 1942 (hij rust in een onbekend graf), tr. L. Weroengkang.64
7. Margaretha Hortense (Meta) Schornack van der Waag, geb. Gombong (Kedoe) 7 juli 1910 (aangeg. Magelang, Kedoe), komende uit Indonesië ingeschr. te ’s-Gravenhage 25 sept. 1954, overl. ’s-Gravenhage 16 jan. 2000.65 Moeder van twee zoons (Schornack van der Waag).

Noten
- Blijkens zijn overlijdensbericht (zie volgende noot). ↩
- Opgaven BS, Almanak 1837, 247 (van der Waage); Overlijdensbericht, Javasche Courant, 03-02-1836 (van der Waag). ↩
- Overlijdensbericht, Javasche Courant, 07-02-1852 (36 jaar en 9 maanden oud). Zij liet zes jonge kinderen na. ↩
- Trouwbericht, Javasche Courant, 25-11-1840. ↩
- Hij hertr. Banda 24 febr. 1858 Wilhelmina Al[e]ijda Hartog, wed. van George Challenger. Hij overl. Batavia 5 okt. 1871. ↩
- Overlijdensbericht, De Locomotief, 31-01-1872 (36 jaar oud). ↩
- Opgaven BS, Almanak 1856, 469 (de bruid vermeld zonder familienaam). ↩
- Opgaven BS, Almanak 1845, 280. Tegelijkertijd werd aangegeven en erkend Rosalie Schornack, geb. 2 nov. 1840. ↩
- BS Batavia, Overlijdensregister 1923, aktenr. 83, d.d. 31-05-1923. De namen van haar ouders waren de aangevers onbekend. ↩
- Op de inwonerslijst van Padang in Almanak 1859 vermeld als Frans Ferdinand Wilhelm van der Waag. ↩
- Zie ook: Samarangsch Advertentie-Blad, 09-03-1860. ↩
- Zie ook: Javasche Courant, 17-10-1860. ↩
- Zie ook: Java-Bode, 31-05-1862. ↩
- Zie ook: Java-Bode, 02-08-1862. ↩
- Javasche Courant, 20-09-1864. ↩
- Stamboekinschrijving van F.F.H. van der Waag, Burgerlijke ambtenaren, inv.nr. 905, fol. 261 (scan 135). ↩
- www.roosjeroos.nl vermeldt geen verdere gegevens. ↩
- LDS-filmnr. 1603555, BS Batavia, Bijzonder register van overlijden 1946, aktenr. 1676 (geb. Padang, 84 jaar oud). ↩
- LDS-filmnr. 1357800, BS Semarang, Trouwregister 1878, aktenr. 30. ↩
- LDS-filmnr. 1357942, BS Batavia, Overlijdensregister 1931. Zie ook zijn stamboekinschrijving. ↩
- www.genealogieonline.nl/indische-genealogie/I6725.php. ↩
- Stamboekinschrijving van Ferdinand Edemond Charles Henri van Horn, Burgerlijke ambtenaren, inv.nr. 916, fol. 369 (scan 193). ↩
- LDS-filmnr. 1357809, BS Semarang, Overlijdensregister 1921, aktenr. 33; Overlijdensbericht, De Locomotief, 26-03-1921. ↩
- www.genealogieonline.nl/indische-genealogie/I34300.php. ↩
- Trouwbericht, De Locomotief, 21-08-1896. ↩
- Opgaven BS, Naamlijst 1869, 40 (1e Bijregister van geboorte). ↩
- www.genealogieonline.nl/indische-genealogie/I56321.php. ↩
- Trouwbericht, De Locomotief, 03-10-1904. ↩
- Samarangsch Advertentie-Blad, 16-05-1862 en 21-05-1862. ↩
- LDS-filmnr. 1357809, BS Semarang, Overlijdensregister 1933, aktenr. 28. ↩
- Stamboekinschrijving van F.A.H. van der Waag, Burgerlijke ambtenaren, inv.nr. 921, fol. 115 (scan 60). ↩
- Geboortebericht, De Locomotief, 19-04-1890. ↩
- Geboortebericht, De Locomotief, 03-06-1899. ↩
- Persoonskaart van Henriëtte Francina Albertine van der Waag; LDS-filmnr. 1357781, BS Semarang, Trouwregister 1922, aktenr. 3. ↩
- Blijkens zijn overlijdensakte en stamboekinschrijvingen en de persoonskaart van zijn echtgenote. ↩
- BS Groningen, Overlijdensregister 1973, aktenr. 441, d.d. 02-03-1973. ↩
- Stamboekinschrijvingen van Dirk Johannes Haasbroek, Suppletiefolio’s, inv.nr. 280, fol. 44518 (scan 151); en KNIL-militairen, SAIP, serie 2, inv.nr. 461, fol. 41349 (scan 113). ↩
- Adresboeken van geheel Nederlandsch-Indië. ↩
- Geboortebericht, De Locomotief, 01-06-1900. ↩
- Burgerlijke stand. Aanhangsel behoorende bij het adresboek van geheel Ned.-Indië 1923 (Batavia-Weltevreden 1922) 32. ↩
- LDS-filmnr. 1357781, BS Semarang, Trouwregister 1940, Bijregister, aktenr. 25. ↩
- Opgaven BS, Naamlijst 1897, 361. ↩
- Adresboeken van geheel Nederlandsch-Indië. ↩
- www.genealogieonline.nl/indische-genealogie/I11657.php. ↩
- Adresboeken van geheel Nederlandsch-Indië. ↩
- Persoonskaarten, Archiefkaarten (SAA) en Paspoortaanvragen van Louise Nelly Clara van der Waag en Hendrik Willem van Doorn. ↩
- Geboortebericht, De Locomotief, 30-05-1901. ↩
- Geboortebericht, De Locomotief, 23-09-1879. ↩
- LDS-filmnr. 1208815, BS Batavia, 1e Bijregister van overlijden 1936, aktenr. 25. ↩
- BS ‘s-Gravenhage, Overlijdensregister 1955, aktenr. A 1978, d.d. 04-10-1955. ↩
- Persoonskaart en Paspoortaanvraag van Rachel Josephine Christina Claus. ↩
- Stamboekinschrijving van A.F.E. Schornack van der Waag, Burgerlijke ambtenaren, inv.nr. 928, fol. 35 (scan 22). ↩
- Persoonskaarten en Paspoortaanvragen van Erland Schornack van der Waag en Fernandine Wilhelmine Hoedt; Japanse interneringskaart KNIL van Erland Schornack van der Waag. ↩
- Find a Grave. ↩
- LDS-filmnr. 1208811, BS Batavia, Trouwregister 1928. ↩
- Adresboeken van geheel Nederlandsch-Indië. ↩
- Paspoortaanvraag van Alphonsine Josephine Schornack van der Waag; Japanse interneringskaart KNIL en OGS-PD van Richard Heinrich Reinhold Teuscher; OGS. ↩
- IGV, Collectie Passagierslijsten repatriëring (1945–1962). ↩
- Persoonslijst en Stamkaart van Leonie Beata Schornack van der Waag; Archiefkaarten (SAA) en paspoortaanvragen van Leonie Beata van der Waag en Derk Hendriks. ↩
- IGV, Collectie Passagierslijsten repatriëring (1945–1962). ↩
- Idem. ↩
- FamilySearch, United States, Social Security Numerical Identification Files (Numident), 1936–2007. ↩
- Stamkaart, Japanse interneringskaart KNIL en paspoortaanvraag van Johannes Albert Siegfried Schornack van der Waag. ↩
- OGS-PD van Henri Louis Frederik Schornack van der Waag. ↩
- Paspoortaanvraag en Persoonslijst van Margaretha Hortense Schornack van der Waag. ↩

