Guillaume Elie Teisseire

geb. Batavia 1768 of 1769 — overl. Batavia 21 juni 1845

Eigenaar particuliere landen West-Java · landdrost Bataviase Ommelanden · lid Bataviaasch Genootschap der Kunsten en Wetenschappen

Genealogische gegevens

Guillaume Elie Teisseire, geb. Batavia 1768 of 1769 (zn. van Andries Teisseire, eigenaar particuliere landen West-Java en suikerfabrikant, en Catharina Elisabeth Oenen), overl. Batavia 21 juni 1845, bijna 76 jaar; boedel insolvent; tr. Batavia, Hollandse Kerk 2 nov. 1788 Maria Clara du Chène de Vienne († 1844), dr. van Joseph du Chène en de inlandse vrouw Albertina van Passier, slavin van Pierre Joseph de Vienne. Uit het huwelijk: drie dochters (waarvan één jong gestorven) en een kind dat vlak na geboorte overleed. Adoptief: een zoon en dochter van vrije Balinese vrouw Mangli, een zoon van Jansie en een dochter van Diana (inlandse vrouwen).

LoopbaangegevensLid college huwelijkse en kleine gerechtszaken Batavia 1794–1797; schepen Batavia 1797–1801; diaken Nederduits-Herv. gemeente 1792–1794; ouderling 1797–1799, 1802–1804, 1805–1807; eerste gecommitteerde suikercultures 6 mei 1806; prefect (28 april 1810: landdrost) Jacatrase en Preanger Bovenlanden 1809; landdrost Bataviase Ommelanden 14 nov. 1810; buiten emplooi na Engelse verovering Java sept. 1811; gezworen man voor Bantam 1812–1813; buitengewoon lid weeskamer Batavia 1824, gewoon lid 1825, voorzittend lid 1829; op wachtgeld 15 juli 1833; provisioneel inspecteur indigocultuur 1832–1833; gepensioneerd 1837. Lid Bataviaasch Genootschap der Kunsten en Wetenschappen (ordinair lid, 1790); lid subcommissie landbouw Batavia.

Biografie

Guillaume Elie Teisseire werd in 1768 of 1769 te Batavia geboren als zoon van Andries Teisseire (eigenaar van particuliere landen op West-Java en suikerfabrikant) en Catharina Elisabeth Oenen. In 1774 werd hij voor zijn opvoeding naar Europa gestuurd; op 14 maart 1788 keerde hij op Java terug, waar hij op 2 november 1788 in de Hollandse Kerk te Batavia trouwde met Maria Clara du Chène de Vienne.

Openbare en kerkelijke functies

Te Batavia bekleedde hij een reeks openbare en kerkelijke functies: van 1794 tot 1797 lid van het college van huwelijkse en kleine gerechtszaken, van 1797 tot 1801 schepen, en herhaaldelijk diaken en ouderling van de Nederduits-Hervormde gemeente. In 1790 werd hij als ordinair lid opgenomen in het Bataviaasch Genootschap der Kunsten en Wetenschappen.

Bestuurlijke loopbaan: landdrost

In 1806 benoemd tot eerste gecommitteerde over de suikercultures. In 1809 aanvaardde hij de functie van prefect van de Jacatrase en Preanger Bovenlanden (28 april 1810: landdrost); op 14 november 1810 volgde zijn benoeming tot landdrost van de Bataviase Ommelanden. Na de Engelse verovering van Java in september 1811 raakte hij buiten emplooi; in 1812–1813 was hij gezworen man voor Bantam. Na het herstel van het Nederlandse gezag werkte hij bij de weeskamer te Batavia (buitengewoon lid 1824, gewoon lid 1825, voorzittend lid 1829) tot hij op 15 juli 1833 op wachtgeld werd gesteld.

Indigocultuur en landbouw

In 1832–1833 was hij provisioneel inspecteur der indigocultuur. In april 1830 maakte hij een rondreis door de regentschappen Tjiandjoer, Bandoeng, Soemedang en Limbangan om de uitbreidingsmogelijkheden van de indigoteelt te beoordelen; zijn positieve bevindingen leidden tot de aanwijzing van de Preanger als productiegebied. Als eigenaar van uitgestrekte particuliere landen op West-Java (deels geerfde boedel vader) hield hij zich bezig met landbouwproeven: hij liet duizenden theebomen planten en ijverde voor de katoenteelt. Na zijn overlijden op 21 juni 1845 werd zijn insolvente boedel door de weeskamer beheerd.

Bronnen en literatuur

R.G. de Neve, ‘Genealogie van de in Batavia gevestigde familie Teisseire en haar verwanten’, De Indische Navorscher 17 (2004) 11–19, ald. 14–18.
F. de Haan, Priangan (Batavia 1910) 120–122.
Jan Breman, Koloniaal profijt van onvrije arbeid (Amsterdam 2010) 213.
C.P. Cohen Stuart, in: Gedenkboek theecultuur 1824–1924 (Bandoeng 1924) 31 en noot 3.
L.M. Janssen, IGV Bronnenpublikaties deel 29 (Den Haag 2020) 54, 101, 152.

Teisseire, Guillaume Elie