English summary ▼
Alex Arnold Hillebrandt (Poerworedjo, Bagelen, 9 March 1849 – Koetoardjo, 28 July 1897) was an Indo-European clerical official in the Dutch colonial administration on central Java. The acknowledged son of Albert Martin Hillebrandt and the Javanese woman Djria, he worked as clerk at the assistant residency office of Koetoardjo in the Bagelen residency until his death. He married twice: in 1879 the Indo-European Wilhelmina Francina Prager and in 1896 the Chinese woman Tiong Hoa, known as Koempoel. His career typifies the lower-rank Indo-European administrative milieu of nineteenth-century rural Java, in which mixed-heritage employees staffed the day-to-day operations of the colonial state at sub-residency level.
Alex Arnold Hillebrandt
Genealogische gegevens
geb. Poerworedjo (Bagelen) 9 maart 1849
(zn. van Albert Martin Hillebrandt en de Javaanse vrouw Djria),
klerk assistent-residentiekantoor te Koetoardjo (Bagelen),
overl. Koetoardjo 28 juli 1897;
tr. 1e Poerbolingo (Banjoemas) 24 maart 1879
(echtsch. ingeschr. Koetoardjo 6 febr. 1889)
Wilhelmina Francina Prager,
geb. 18 maart 1859 en erk. Poerbolingo (Banjoemas) 1872/1873;
tr. 2e Koetoardjo 20 juni 1896
Chinese vrouw Tiong Hoa, genaamd Koempoel,
geb. Koetoardjo omstr. 1870,
overl. Semarang 24 okt. 1926.
Klerk assistent-residentiekantoor te Koetoardjo (Bagelen); werkzaam als administratief ambtenaar op het plaatselijk bestuurskantoor tot zijn overlijden aldaar 28 juli 1897.
1.
Marie Augustine Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 29 jan. 1880,
overl. Kraksàän (Pasoeroean) 13 febr. 1911;
tr. Poerwokerto (Banjoemas) 15 mei 1907
Louis Joseph René Baillij,
geb. Magelang (Kedoe) 2 nov. 1882,
ambtenaar gouvernements pandhuisdienst 1910–, beheerder 1e klasse 1924–†,
overl. Soerabaja 6 sept. 1925,
zn. van Alphonse Joseph Baillij en Magdalena Josephine Le Febre.
2.
Wilhelmina Francina Hillebrandt
(ook: Wilhelmina Francine),
geb. Koetoardjo 27 juli 1881,
overl. militair hospitaal Tjimahi (Preanger Regentschappen) 25 juni 1923;
tr. 1e Poerworedjo (Kedoe) 22 aug. 1902
(echtsch. ingeschr. ald. 17 sept. 1920)
Alphons Emile Henri Janssen,
geb. Poerworedjo 9 juli 1881, stationscommies staatsspoorwegen,
overl. Buitenzorg (Batavia) 14 maart 1927;
tr. 2e Bandoeng (Preanger Regentschappen) 4 mei 1922
Pieter van Kooten,
geb. Utrecht 21 okt. 1894, adjudant-onderofficier genie K.N.I.L.,
overl. Tamarkan (Birma) 28 maart 1944, herbegr. Kanchanaburi War Cemetery.
3.
Alex Lodewijk Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 13 okt. 1883,
korporaal-schrijver en politieopziener,
overl. Japans interneringskamp Ambarawa 27 april 1945,
herbegr. Nederlands ereveld Kalibanteng te Semarang 6 dec. 1951;
tr. Chinese vrouw
Thio Lak Nio.
4.
Albertina Frederika Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 13 juni 1885,
overl. Soerabaja 6 nov. 1943;
tr. Meester Cornelis (Batavia) 17 okt. 1907
Carel Provoost,
geb. Salatiga (Semarang) 7 febr. 1886,
overl. ‘s-Gravenhage 30 sept. 1957,
zn. van Jacobus Johannes Provoost en Maria Louisa Streib.
5.
Cornelia Hillebrandt,
geb. Banjoemas 31 okt. 1888;
tr. 1e Semarang 27 sept. 1911
(echtsch. ingeschr. ald. 19 dec. 1916 en 7 april 1919)
Max August Quandt,
geb. Berlijn omstr. 1881, violist,
zn. van Carl August Quandt en Pauline Louise Johanna Wilhelmina Raas;
tr. 2e Batavia 8 april 1920
Fernand Oswald Smith,
geb. Soerakarta 4 maart 1888,
overl. Batavia 23 nov. 1929,
zn. van Alexander Smith en Charlotta Mariana Portier.
6.
Pauline Henriette Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 10 dec. 1889,
overl. Baarn 28 april 1958.
7.
Victor Emanuel Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 10 dec. 1889 (tweeling met de voorgaande),
sergeant infanterie O.I.L.,
overl. Soerabaja 3 jan. 1949;
tr. Magelang (Kedoe) 7 sept. 1921
inlandse vrouw Karsinah, geb. Karanganjer omstr. 1889.
Uit dit huwelijk o.a. Emma Hillebrandt (geb. 19 mei 1916) en Max Charel Hillebrandt (geb. Magelang 18 okt. 1923, als militiesoldaat krijgsgevangen gemaakt 8 maart 1942, verdronken na torpedering transportschip “Suez Maru” 29 nov. 1943).
8.
Edmond Theodoor Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 23 aug. 1891,
fourier infanterie O.I.L.,
overl. gevangenis te Ngawi 30 juni 1945 (rust in onbekend graf);
tr. Poerworedjo 3 maart 1913
Henriette Hersilie von Banniseht,
geb. bij Tjiledoeg (Cheribon) 20 nov. 1893,
overl. Baarn 3 juli 1978,
dr. van inlandse vrouw Soemi en erkend door Arnold Carl Anthony von Banniseht.
9.
Leonie Josephine Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 8 sept. 1892,
overl. 22 juli 1967 (begr. Zeist).
10.
Edward Jacobus Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 27 jan. 1894,
adjudant-onderofficier Topografische Dienst,
overl. Japans interneringskamp Baros te Tjimahi 27 jan. 1945,
herbegr. Nederlands ereveld Leuwigajah te Cimahi;
tr. 1e Madioen 15 jan. 1916
(echtsch. ingeschr. ald. 15 juni 1918)
Perine Theodorine Heim,
geb. Ngiambi (Madioen) 29 juni 1895, overl. Soerakarta 20 febr. 1945;
tr. 2e Ngawi 11 dec. 1918
Cecielia Clothilde Jansen, geb. Ngawi 22 maart 1893.
11.
Lucia Charlotta Hillebrandt,
geb. Koetoardjo 29 juli 1895.
(Verdere gegevens niet aangetroffen.)
Afkomst en jeugd in Bagelen
Alex Arnold Hillebrandt werd op 9 maart 1849 geboren te Poerworedjo in de residentie Bagelen op Midden-Java. Hij was een zoon van Albert Martin Hillebrandt en de Javaanse vrouw Djria. Zijn gemengde afstamming was typerend voor de Indo-Europese gemeenschap die in de loop van de negentiende eeuw op Java was gevormd. Over zijn jeugd en scholing zijn geen nadere gegevens bewaard gebleven. Hij vestigde zich te Koetoardjo, de hoofdplaats van de gelijknamige afdeling in Bagelen, waar hij een loopbaan als klerk op het assistent-residentiekantoor opbouwde.
Loopbaan als klerk en bestuurlijk ambtenaar
Hillebrandt was zijn gehele werkzame leven verbonden aan het assistent-residentiekantoor te Koetoardjo. Als klerk vervulde hij een essentiële administratieve rol in het binnenlands bestuur: hij registreerde besluiten, beheerde correspondentie en verwerkte de administratie van het bestuurskantoor. Voor Indo-Europeanen met zijn achtergrond was zo’n positie bij het burgerlijk bestuur in die tijd een gangbare en gerespecteerde loopbaan. In december 1900 — drie jaar na zijn overlijden — werd zijn weduwe Koempoel nog vermeld op een betalingslijst van het weduwen-en-wezenfonds voor burgerlijke ambtenaren in Nederlandsch-Indië, samen met haar kinderen en de kinderen uit het eerste huwelijk. De uitkering bedroeg 23 gulden en 67 cent — een bescheiden, maar wettelijk vastgelegde tegemoetkoming voor de achtergebleven gezinsleden. Op 28 juli 1897 overleed Hillebrandt te Koetoardjo op 48-jarige leeftijd.
Huwelijken en nageslacht
Hillebrandt huwde op 24 maart 1879 te Poerbolingo met Wilhelmina Francina Prager. Zij was op 18 maart 1859 geboren en omstreeks 1872/1873 erkend te Poerbolingo. Uit dit huwelijk werden vijf kinderen geboren. Op 6 februari 1889 werd de echtscheiding ingeschreven te Koetoardjo. Hillebrandt onderhield al vóór die scheiding een relatie met de Chinese vrouw Tiong Hoa, geheten Koempoel, die omstreeks 1870 in Koetoardjo was geboren. Zes kinderen uit deze verhouding (geboren tussen 1889 en 1895) werden door hem erkend en vervolgens gewettigd door het huwelijk dat op 20 juni 1896 te Koetoardjo werd voltrokken. Koempoel overleed op 24 oktober 1926 te Semarang.
Van zijn elf kinderen verliep het lot van meerdere tragisch door de Japanse bezetting: zijn dochter Albertina Frederika overleed in 1943, zijn zonen Alex Lodewijk en Edmond Theodoor stierven beiden in 1945 in Japanse gevangenschap, en zijn kleinzoon Max Charel verdronk na de torpedering van het krijgsgevangenentransportschip “Suez Maru” in november 1943. Zijn schoonzoon Pieter van Kooten — tweede echtgenoot van dochter Wilhelmina Francina — stierf eveneens als krijgsgevangene, te Tamarkan in Birma.
Bronnen en literatuur
- Roel de Neve, ‘Uit de collectie Oost-Indische bronnen van het Centraal Bureau voor Genealogie — Fragmentgenealogie Hillebrandt’, SIGE-Magazine 2022, pp. 3–13.
- CBG, Collectie Oost-Indische bronnen (betalingslijst weduwen-en-wezenfonds, Koetoardjo 1 december 1900).
- Stamboekinschrijving V.E. Hillebrandt, KNIL-militairen, SAIP, serie 2, inv.nr. 498, fol. 50816 (scan 176).
- Stamboekinschrijving E.Th. Hillebrandt, Oost-Indisch boek, inv.nr. 391, fol. 14585 (scan 86).
- Burgerlijke stand Poerworedjo, Poerbolingo, Koetoardjo en Semarang (diverse jaargangen).
- Adresboek van Nederlandsch-Indië, diverse jaargangen 1919–1941.
Auteur: Roel de Neve. © BWNI. In bronvermeldingen aan te halen als: De Neve, Roel, ‘Biografisch WoordenboKk van Nederlandsch-Indië’, indischgenealogischerfgoed.nl/bwni/hillebrandt-alex-arnold/
Dit onderzoek is gratis dankzij uw steun
Het BWNI bestaat alleen dankzij vrijwilligers en donateurs. Elke bijdrage helpt dit erfgoed levend te houden.